Defnyddir Hawliau Datblygu a Ganiateir (PDRs) fel modd o alluogi mathau penodol o ddatblygiad a newid defnydd i barhau heb orfod cael caniat\u00e2d cynllunio. Mae hwn yn cynnig ffordd cynt, rhatach wedi\u2019i graffu\u2019n llai o sicrhau datblygiad, heb orfod troedio\u2019r ffordd lawr y l\u00f4n o wneud cais cynllunio llawn. Yn bendant, mae nifer o ffurfiau datblygu amaethyddol yn cael budd o\u2019r PDR. Mae\u2019r erthygl hon yn trafod y newidiadau diweddaraf i ddatblygiad a ganiateir sydd wedi dod i\u2019r amlwg fel ymateb i Covid-19.\u00a0 \u00a0Trwy wneud hyn, nid yn unig yw\u2019n cyffwrdd \u00e2\u2019r ychwanegiadau i ddatblygiad a ganiateir yng Nghymru a Lloegr, ond hefyd y gwahaniaethau rhwng y ddwy awdurdodaeth.<\/p>\n
<\/p>\n
Mae setliad datganoli Cymru wedi cymylu ardal o gyfraith gynllunio sy\u2019n niwlog yn barod drwy ddatganoli cynllunio i Gymru. Mae hwn wedi arwain at gynyddu\u2019r dargyfeiriad rhwng Cymru a Lloegr yn sg\u00f4p y PDRs. Fel ymateb i bandemig Covid-19, mae nifer sylweddol mwy o symud wedi bod o fewn cyfraith gynllunio, yn gyntaf wrth i Lywodraeth Cymru a Llywodraeth y DU alluogi datblygiad er mwyn naill ai atal neu ymateb i argyfwng ar wah\u00e2n, ac yn ail, trwy\u2019r sgyrsiau presennol am ymestyn PDRs yn Lloegr ymhellach er mwyn sbarduno adeiladu tai, taclo\u2019r prinder tai, arallgyfeirio adeiladau presennol a gwag yn ogystal \u00e2 chefnogi economi\u2019r DU wedi codi cyfyngiadau\u2019r Coronafirws. Mae\u2019n ymddangos fel ei bod hi\u2019n adeg addas i gymryd stoc o\u2019r newidiadau i PDRs a\u2019r rhai hynny sydd ar y gorwel.<\/p>\n
<\/p>\n
Yng Nghymru, mae\u2019r Gorchymyn Cynllunio Gwlad a Thref (Dosbarthiadau Defnydd) 1987, SI 1987 Rhif.764, fel y\u2019i addaswyd a\u2019r Gorchymyn Cynllunio Gwlad a Thref (Datblygu Cyffredinol a Ganiateir) 1995, SI 1995 Rhif.418, fel y\u2019i addaswyd, yn sefydlu\u2019r PDRs yng Nghymru. Tra yn Lloegr, mae\u2019r Gorchymyn Dosbarthiadau Defnydd yn parhau fel rhan o fframwaith Gorchymyn newydd gyfunol \u00a0sy\u2019n cymryd lle Gorchymyn 1995, sef y Gorchymyn Cynllunio Gwlad a Thref (Datblygu Cyffredinol a Ganiateir) 2015 SI 2015 Rhif.596. Ers hyn, mae wedi\u2019i addasu nifer o weithiau ers ei gyflwyno bum mlynedd yn \u00f4l. Mae\u2019r ddwy ddeddfwriaeth yn nodi o dan Atodlen 2 nifer o ddefnyddiau tir ac adeiladau yn ogystal \u00e2 mathau o ddatblygiad adeiladau sydd ddim angen caniat\u00e2d cynllunio. Yn gyffredinol, nid yw\u2019r mathau hyn o ddatblygiad yn cael eu hystyried fel risg niwed ac felly does dim angen iddynt fynd trwy\u2019r broses penderfynu cynllunio fel datblygiadau arall o dan Adran 67 o\u2019r Ddeddf Gynllunio Gwlad a Thref 1990.\u00a0 Ar ei fwyaf syml, mae PDRs wedi\u2019u hawdurdodu fel hawl, sy\u2019n destun dim ond weithiau, i\u2019r broses caniat\u00e2d o flaen llaw. Pan fydd angen caniat\u00e2d o flaen llaw, rhaid anfon cais i\u2019r Awdurdod Lleol Perthnasol (neu\u2019r Awdurdod Parc Cenedlaethol pan fo\u2019r tir neu adeilad sy\u2019n destun i ganiat\u00e2d wedi\u2019i leoli mewn Parc Cenedlaethol, sydd wedi\u2019u cyfeirio yn Lloegr fel tir Erthygl 2(3) ac yng Nghymru fel tir Erthygl 1(5)). Rhaid i fath hysbysiad gael ei ddarparu cyn i unrhyw waith gychwyn ar y tir. Nid yw\u2019r broses yn gweithio\u2019n \u00f4l-weithredol. Mae r\u00f4l yr Awdurdod Lleol wedi\u2019i gyfyngu i ystyried materion caniat\u00e2d o flaen llaw ac ystyriaeth gyffredinol o\u2019r ddogfen defnydd tir trosfwaol yn Lloegr, a\u2019r Fframwaith Polisi Cynllunio Cenedlaethol ar gyfer Cymru yng Nghymru. Mae caniat\u00e2d o flaen llaw sydd ddim yn cael eu pennu gan yr LPA o fewn 56 diwrnod yn cael eu tybio fel eu bod wedi\u2019u caniat\u00e1u, fodd bynnag, ers Awst 1af 2020, gall yr amserlen hyn gael ei ymestyn pan fo cytundeb ysgrifenedig yn bodoli rhwng yr Awdurdod Lleol a\u2019r ymgeisydd.<\/p>\n
<\/p>\n
Mae\u2019n glir bod Cymru a Lloegr yn awr yn gweithredu o dan ddarnau gwahanol o ddeddfwriaeth wrth ystyried PDRs ac felly ni ellir tybio bod rhywbeth sy\u2019n medru bwrw ymlaen yn Lloegr heb ganiat\u00e2d hefyd yn medru bwrw ymlaen yng Nghymru. Ni ddaw hyn fwy amlwg nag yn awr tra bod Lloegr yn paratoi ar gyfer dod i rym dau PDRs newydd am 9y.b. ar 31ain o Awst 2020 yn dilyn mabwysiadu\u2019r Gorchymyn Cynllunio Gwlad a Thref (Datblygu Cyffredinol a Ganiateir) (Lloegr) (Addasiad) (Rhif.2) 2020, SI 2020, Rhif.755.<\/p>\n
<\/p>\n
Un mecanwaith allweddol sy\u2019n cael ei ddefnyddio ar wah\u00e2n gan Lywodraeth Cymru a Llywodraeth y DU er mwyn sefydlu\u2019r isadeiledd angenrheidiol er mwyn ymateb i epidemig y Coronafirws oedd deddfwriaeth datblygiad a ganiateir. Fel canlyniad cafodd Gorchymyn 1995 Cymru a Gorchymyn 2015 Lloegr eu haddasu er mwyn darparu prosesau symlach sy\u2019n galluogi\u2019r system gynllunio i ymateb i anghenion datblygu brys wrth ychwanegu Rhan 12A newydd i Atodlen 2. O ganlyniad, mae datblygiad ar gyfer (a) atal argyfwng; (b) lleihau, rheoli neu mitigeiddio effeithiau argyfwng; neu (d) cymryd camau arall mewn perthynas ag argyfwng yn medru bwrw ymlaen heb yr angen am ganiat\u00e2d cynllunio. Dyma oedd y ddeddfwriaeth er enghraifft a hwylusodd newidiadau cyfreithlon i droi Canolfan Arddangosfa Excel Llundain i Ysbyty Nightingale y GIG gan ddarparu 500 o welyau gofal dwys. Yn ddiddorol, tra\u2019n debyg ei sg\u00f4p, mae Gorchymyn Lloegr, sef Gorchymyn Cynllunio Gwlad a Thref (Datblygu Cyffredinol a Ganiateir) (Addasiad) 2020, yn cynnwys datblygiad gan Awdurdodau Lleol a Chyrff Gwasanaeth Iechyd lle yng Nghymru, mae\u2019r \u00a0Gorchymyn Cynllunio Gwlad a Thref (Datblygu Cyffredinol a Ganiateir) (Addasiad) (Cymru) 2020 yn cyfeirio at ddatblygiad brys o dan Rhan 12A gan Awdurdodau Lleol. Doedd hi ddim tan i\u2019r Gorchymyn Cynllunio Gwlad a Thref (Datblygu Cyffredinol a Ganiateir) (Addasiad)(Rhif.2)(Cymru) 2020 SI 2020, Rhif.420 (W.90), a ddaeth i rym ar Ebrill 10fed 2020, ychwanegu Rhan 3A i Orchymyn 1995 gan ganiat\u00e1u adeiladu dros dro a newid defnydd ar gyfer pwrpas iechyd cyhoeddus brys lle bydd y datblygiad yn cael ei gwblhau gan neu ar ran corff y GIG.<\/p>\n
<\/p>\n
Cyflwynodd Gorchymyn Cynllunio Gwlad a Thref (Datblygu Cyffredinol a Ganiateir) (Lloegr)(Addasiad)(Rhif.2) 2020, SI 2020 Rhif.755 ddatblygiad dadleuol iawn i PDRs Lloegr yn unig, yn benodol dadreoleiddiad estyniadau i fyny o dan Rhan 1 Dosbarth AA o Atodlen 2. Yn destun i rai amodau, megis annedd ddim yn cael ei leoli o fewn tir Erthygl 2(3), mae Rhan 1 Dosbarth AA yn caniat\u00e1u ehangiad annedd am i fyny. Lle bydd annedd yn cynnwys dau lawr neu fwy, bydd dau lawr ychwanegol yn cael ei ganiat\u00e1u a phan fydd gan annedd un llawr, bydd un llawr pellach yn cael ei ganiat\u00e1u. Fodd bynnag, mae\u2019r PDR yn destun o dan Erthygl 3(a) i ganiat\u00e2d o flaen llaw gan yr Awdurdod Lleol. Y materion sy\u2019n cael eu hystyried trwy\u2019r broses hon yw (i) effeithiau preswyl mewn adeiladau cyffiniol; (ii) ymddangosiad allanol yr annedd, dyluniad a nodweddion pensaern\u00efol; (iii) traffig awyr ac effeithiau amddiffyn asedau\u2019r datblygiad a (iv) effaith ar olygfa wedi\u2019i warchod. \u00a0Felly o bosib nid yw\u2019r PDR newydd hyn mor syml o ran ceisio cynyddu arwynebedd llawr aneddiadau sy\u2019n bodoli\u2019n barod ag y mae\u2019n ymddangos.<\/p>\n
<\/p>\n
Yn ogystal, cafodd Rhan 20 ei ymestyn i gynnwys Dosbarth AA sy\u2019n caniat\u00e1u adeiladu hyd at ddau lawr ychwanegol aneddiadau yn syth uwch ben y llawr uchaf ar adeilad sydd ar wah\u00e2n sy\u2019n cael ei ddefnyddio am bwrpas masnachol gan gynnwys siopau (Dosbarth A1), gwasanaethau ariannol a phroffesiynol (Dosbarth A2), bwytai a chaffis (Dosbarth A3), swyddfeydd (Dosbarth B1(a)), swyddfeydd betio, siopau benthyciad diwrnod talu, golchdai neu adeilad defnydd cymysg sy\u2019n cyfuno\u2019r defnyddiau hynny uwchben sy\u2019n cwympo o dan aneddiadau (Dosbarth C3). Nid yw\u2019r PDR hyn yn berthnasol mewn nifer o amgylchiadau penodol gan gynnwys ond heb ei gyfyngu i: lle mae\u2019r adeilad presennol yn llai na thri llawr o uchder uwchben lefel y ddaear; lle cafodd yr adeilad wedi\u2019i adeiladu cyn 1af o Orffennaf 1948 neu ar \u00f4l 5ed o Fawrth 1948 neu os yw\u2019r aneddiadau newydd sydd wedi\u2019u creu gan y lloriau ychwanegol ddim yn fflatiau. Mae\u2019r fath datblygiad yn destun i ganiat\u00e2d o flaen llaw gan yr Awdurdod Lleol a fydd yn ystyried deg ystyriaeth allweddol wrth asesu\u2019r cais: (a) effeithiau trafnidiaeth a phriffyrdd; (b) effeithiau traffig awyr ac amddiffyn ased y datblygiad; (c) risgiau halogiad mewn perthynas \u00e2\u2019r adeilad; (d) risgiau gorlifo mewn perthynas \u00e2\u2019r adeilad; (e) golwg allanol yr adeilad; (f) darpariaeth golau naturiol addas yn ystafelloedd cyfanheddol yr aneddiadau newydd; \u00a0(g) dymunoldeb yr adeilad presennol ac adeiladau gerllaw; (h) effeithiau s\u0175n; (i) effeithiau sy\u2019n gysylltiedig \u00e2\u2019r cynnydd neu gyflwyniad defnydd preswyl yn yr ardal ar barhau gyda masnach, busnes neu ddefnydd arall o dir; (j) effaith ar olygfeydd wedi\u2019u gwarchod. Mae PDRs tebyg hefyd wedi\u2019u sefydlu ar gyfer aneddiadau newydd ar: adeiladau teras sy\u2019n cael eu defnyddio am ddefnydd masnachol neu chymysg; adeiladau teras sy\u2019n cael eu defnydddio fel aneddiadau ac adeiladau ar wah\u00e2n sy\u2019n cael eu defnyddio fel aneddiadau. Pwrpas ychwanegu\u2019r rhain i PDRs presennol Lloegr yw ymateb, er yn \u00f4l weithredol, i\u2019r prinder tai sy\u2019n parhau, a\u2019r angen i arallgyfeirio\u2019r stryd fawr sydd ar hyn o bryd yn methu.<\/p>\n
<\/p>\n
Mae ymateb pellach i greisis y stryd fawr trwy system y PDRs wedi dod wrth ddiwygio Gorchymyn Dosbarthiadau Defnydd Lloegr, wrth gyflwyno\u2019r Cynllunio Gwlad a Thref (Dosbarthiadau Defnydd) (Addasiad) (Lloegr) 2020. Gw\u00eal hwn greu Dosbarth E newydd sy\u2019n cyfuno gwasanaethau, masnach a busnes gan gynnwys siopau, gwasanaethau ariannol, bwytai a chaffis, dosbarthiadau defnydd swyddfa yn ogystal \u00e2 meithrinfeydd, canolfannau iechyd a champfeydd. Mae hwn yn caniat\u00e1u cymysgedd o ddefnyddiau yn y dosbarth heb yr angen am ganiat\u00e2d cynllunio, gan ddarparu llawer mwy o hyblygrwydd defnydd adeiladau ar y stryd fawr. Mae\u2019r fath ymagwedd addasol ac eang i Ddosbarth E wedi, mewn theori oleiaf, lleihau unedau gwag ar y stryd fawr yn benodol, gan gynyddu dargyfeiriad o gynnig yn yr ardaloedd hyn ac adfywio strydoedd fawr mewn modd sy\u2019n ymateb yn fwy effeithlon i anghenion cymdeithas E-fasnach.<\/p>\n
<\/p>\n
Ychwanegodd Cynllunio Gwlad a Thref (Datblygu Cyffredinol a Ganiateir) (Lloegr) (Addasiad) (Rhif.3) 2020 SI 2020, Rhif.756 Ddosbarth ZA dymchwel adeiladau ac adeiladu aneddiadau newydd yn eu lle. Mae hwn yn galluogi datblygwyr i ymgymryd \u00e2 gwaith dymchwel adeiladau sy\u2019n cynnwys dim ond bloc o fflatiau pwrpas sengl neu unrhyw adeilad ar wah\u00e2n sengl arall sy\u2019n cynnwys adeilad wedi\u2019u sefydlu am naill ai defnydd swyddfa, datblygiad ymchwil neu bwrpas ddiwydiannol a oedd yn bodloli ar Fawrth 12fed 2020. Rhaid i\u2019r adeilad newydd fod yn adeilad sengl sy\u2019n cynnwys naill ai bloc o fflatiau ar wah\u00e2n sydd wedi\u2019u hadeiladu\u2019n bwrpasol neu annedd ar wah\u00e2n wedi\u2019i adeiladu\u2019n bwrpasol. Eto, mae yna gasgliad o amodau yn Erthygl ZA1 sy\u2019n cynnwys nad yw\u2019r tir sydd wedi\u2019i orchuddio gan y cwrtil a\u2019r hen adeilad yn ffurfio rhan o adeilad rhestredig neu dir o fewn ei gwrtil a rhaid i\u2019r adeilad fod wedi bod yn wag am fwy na chwe mis cyn y cais am ganiat\u00e2d o flaen llaw.<\/p>\n
<\/p>\n
Nid oes fath estyniadau i PDRs wedi, hyd yma, cael eu cyflwyno gan Lywodraeth Cymru. Yn bendant mae yna wahaniaeth cynyddol yn y defnydd a\u2019r ddibyniaeth sydd wedi\u2019i gosod ar ddeddfwriaeth datblygiad wedi\u2019i ganiat\u00e1u rhwng y ddwy Lywodraeth, gyda Llywodraeth y DU yn ceisio\u2019n barhaus i leihau beth maent yn gweld fel rhwystrau cynllunio i dwf economaidd gan dreiddio datblygiad i\u2019r PDRs. O bosib gall hwn gael ei weld gyda rhai o\u2019r PDRs amaethyddol ychwanegol y mae ffermwyr yn mwynhau yn Lloegr megis Dosbarth Q, R ac S. Mae\u2019r rhain yn caniat\u00e1u newid defnydd adeiladau amaethyddol i ddefnydd preswyl, defnydd hyblyg megis siopau, caffis, storio, amwynder ac hamdden, ysgolion wedi\u2019u hariannu gan y wladwriaeth a meithrinfeydd yn eu tro, yn ddibynnol yn unig ar yr amodau a chyfyngiadau sydd wedi\u2019u rhestru yn y Gorchymyn. Yn debyg i\u2019r heriau wrth ail-greu stryd fawr wydn a chynaliadwy, mae busnesau amaethyddol o dan bwysau i arallgyfeirio ac addasu i\u2019r heriau economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol sydd o hyd yn newid, nid yn unig fel canlyniad i Covid-19 a Brexit. Er nad yw\u2019n ddatrysiad llawn, mae deddfwriaeth datblygiad wedi\u2019i ganiat\u00e1u yn arf allweddol wrth gefnogi\u2019r newidiadau hyn.<\/p>\n
Mae PDRs yn fecanweithiau defnyddio yn y system gynllunio, sy\u2019n dadreoleiddio, o leiaf i raddau, rafft o ddatblygiad a fyddai fel arall yn gorfod mynd trwy\u2019r broses cais gynllunio a phennu llawn. Fodd bynnag, mae cyflymdra\u2019r newidiadau i ddatblygiad wedi\u2019u caniat\u00e1u, yn enwedig yn Lleogr, yn arwain at we gymhleth o ddatblygiadau gydag anghenion amrywiol o fewn y reg\u00eem gynllunio. Yn ddibynnol ar nifer o amodau ac eithriadau, gall y fath ddatblygiad gwympo o fewn sg\u00f4p datblygiad wedi\u2019u ganiat\u00e1u, neu fod yn destun i\u2019r broses caniat\u00e2d o flaen llaw. Yn bellach fyth, gall cyfyngiadau arall gael eu gosod ar PDRs megis Cyfarwyddiadau Erthygl 4 sy\u2019n tynnu PDRs penodol yn \u00f4l os yw\u2019r ardal neu leoliad y safle cynnig mewn ardal cadwraeth neu\u2019n agos i adeilad rhestredig. O ganlyniad, fe\u2019ch cynghorir i gaffael cyngor proffesiynol yn gyntaf er mwyn sicrhau bod unrhyw ddatblygiad sy\u2019n cael ei wneud wedi\u2019i reoleiddio ac yn gyfreithlon. Mae Agri Advisor yn cynnig ymgynghoriaeth gynllunio a gwasanaethau asiant tir yn ogystal \u00e2 gwasanaethau mewn perthynas \u00e2 materion cyfraith tir ehangach a phob agwedd o\u2019r gyfraith.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Defnyddir Hawliau Datblygu a Ganiateir (PDRs) fel modd o alluogi mathau penodol o ddatblygiad a newid defnydd i barhau heb orfod cael caniat\u00e2d cynllunio. Mae hwn yn cynnig ffordd cynt,…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-2036","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized-cy"],"acf":[],"yoast_head":"\n