Yn ddiweddar, gwnaeth yr Uchel Lys ddyfarniad yn achos Hughes v Pritchard ac eraill [2021] EWHC 1580 (Ch) a oedd yn ymwneud \u00e2 dilysrwydd Ewyllys o ganlyniad i anallu meddyliol a\u2019r egwyddor gyfreithiol Estopel Perchnogol.<\/p>\n
<\/p>\n
Roedd yr achos yn ymwneud \u00e2 theulu\u2019r diweddar Evan Hughes, a bu farw ym mis Mawrth 2017 yn 84 oed. Roedd y teulu\u2019n dadlau dilysrwydd trydedd Ewyllys, sef Ewyllys terfynol y diweddar Mr Hughes a arwyddwyd ganddo ar y 7fed o Orffennaf 2016. Roedd gan Evan dri phlentyn, ac yn drasig, bu farw un, sef Elfed, yn 2015, gan adael gweddw a tri mab.<\/p>\n
<\/p>\n
Roedd un o ddarpariaethau Ewyllys 2016 Evan yn gadael 58 erw o\u2019i dir fferm i\u2019w mab a oedd wedi goroesi, sef Gareth. Roedd gweddill y tir fferm yna\u2019n cael ei adael i weddw Elfed am ei bywyd hi, ac yna i\u2019r tri mab. Cafodd telerau\u2019r ewyllys eu herio gan weddw a theulu Elfed a hawliodd y dylai\u2019r holl dir fferm gael ei adael i yst\u00e2d Elfed a bod Ewyllys 2016 ei Dad yn annilys o ganlyniad i ddiffyg gallu, diffyg gwybodaeth a chymeradwyaeth a dylanwad gormodol gan Gareth ar ei Dad.<\/p>\n
<\/p>\n
Gadawodd Ewyllysiau blaenorol Evan yr holl dir fferm i\u2019w fab, Elfed. Hawliodd gweddw a theulu Elfed y dylai\u2019r 58 erw o dir fferm a adawyd i Gareth yn 2016 fod yn rhan o yst\u00e2d Elfed ar y sail ei fod wastad wedi\u2019i addo i Elfed dros y blynyddoedd ac yn yr Eywyllysiau blaenorol, roedd Evan bob tro wedi nodi y byddai\u2019r holl dir yn cael ei adael i Elfed. Yn hollol ymwybodol o ddymuniadau ei Dad, roedd Elfed wedi\u2019i arwain i gredu y byddai\u2019n derbyn yr holl dir fferm ac wrth ddibynnu ar yr addewid hyn, roedd wedi gweithio oriau hir iawn ar y fferm ar y ddealltwriaeth y byddai yn y pen draw yn eiddo iddo ef, fel yr oedd ei Dad wedi addo.<\/p>\n
<\/p>\n
Yn ystod tystiolaeth yr achos, clywyd bod Evan, ar yr 11eg o Fawrth 2016, wedi cyfarwyddo cwmni o Gyfreithwyr i baratoi Ewyllys newydd. Mewn achos unigolyn h\u0177n neu ddifrifol s\u00e2l sy\u2019n dymuno creu Ewyllys newydd, y disgwyliad yw y dylai\u2019r Cyfreithiwr gaffael barn arbenigwr meddygol ynghylch gallu\u2019r unigolyn i greu Ewyllys sy\u2019n rhan o\u2019r \u2018Rheol Aur\u2019 a osodwyd gan gyfraith achos blaenorol. Cynhelwyd asesiad gallu ar Evan gan ei Feddyg Teulu. Bryd hynny, ni chodwyd unrhyw bryder am allu meddyliol Evan, ac arwyddwyd yr Ewyllys ar y 7fed o Orffennaf 2016.<\/p>\n
<\/p>\n
Yn yr achos, ac ar \u00f4l ystyried y dystiolaeth, cymerodd y Llys farn wahanol, ac wedi ystyried tystiolaeth wrth Gyfreithiwr, Meddyg Teulu a Seiciatrydd Ymgynghorol ar y cyd, deliwyd ar y cydbwysedd tebygolrwydd, ei bod hi\u2019n debygol nad oedd gan Evan y gallu meddyliol erbyn y 7fed o Orffennaf 2016 ac felly roedd Ewyllys 2016 yn annilys o ganlyniad i\u2019r diffyg gallu bwriadol.\u00a0 Wrth wneud y penderfyniad, ystyriodd y Llys dystiolaeth lafar y Meddyg Teulu a ddatganodd nad oedd wedi ystyried bod y newidiadau i Ewyllys newydd Evan yn sylweddol wahanol i delerau ei Ewyllys blaenorol a phe bai wedi sylwi ar hyn, byddai wedi cwestiynu Evan ymhellach cyn gwneud ei asesiad terfynol a gallai fod wedi cyrraedd canlyniad gwahanol o ran gallu feddyliol yn 2016.\u00a0 Yn ogystal, gan ei fod yn Feddyg Teulu i fwyafrif y teulu, pe bai wedi bod yn ymwybodol o\u2019r newid sylweddol i Ewyllys Evan, mae\u2019n debygol na fyddai wedi gwneud yr asesiad o gwbl a byddai wedi\u2019i drosglwyddo i arbenigwr meddygol annibynnol.<\/p>\n
<\/p>\n
Aeth y Llys yna ymlaen i ystyried yr hawliad am Estopel Perchnogol. Mae Estopel Perchnogol yn rhwymedi cyfreithiol a all gael ei hawlio pan fydd rhywun wedi cael sicrwydd clir gan drydydd parti y byddant yn caffael hawl dros eiddo, maen nhw\u2019n dibynnu\u2019n rhesymol ar y sicrwydd, ac maen nhw\u2019n gweithredu\u2019n sylweddol i\u2019w hanfantais o ganlyniad i gryfder y sicrwydd hynny. Mewn fath amgylchiadau, bydd y Llys yn cymryd yr olwg y byddai\u2019n hollol afresymol i fynd yn groes i\u2019r sicrwydd hynny. \u00a0Os oes tir neu eiddo wedi\u2019i addo i chi gan berson sydd wedi marw, ond nid yw\u2019r addewid hynny wedi\u2019i adlewyrchu yn yr Ewyllys, gallai fod yn bosib i chi wneud hawliad gan ddefnyddio\u2019r egwyddor gyfreithiol a elwir yn \u2018Estopel Perchnogol\u2019. \u00a0Mae cyfraith achos blaenorol wedi pennu os oes d\u00eal wedi\u2019i wneud gan bart\u00efon, lle mae un parti wedi dibynnu arno, yna mewn absenoldeb ffactorau cyferbyniol, byddai\u2019n anfoesol neu afresymol i\u2019r parti arall fynd yn groes i\u2019r dd\u00eal.<\/p>\n
Er mwyn gwneud hawliad Estopel Perchnogol llwyddiannus, rhaid bod tair elfen hanfodol yn bresennol:<\/p>\n
Yn yr achos yma, clywodd y Llys dystiolaeth a ddangosodd bod yna ddealltwriaeth glir y byddai Elfed yn etifeddu\u2019r holl dir fferm wrth ei Dad, a\u2019i bod hi\u2019n glir bod Elfed wedi deall y byddai\u2019n berchen yr holl dir un dydd a chafodd hwn ei gynrychioli iddo gan ei Dad dros nifer o flynyddoedd.\u00a0 Derbyniodd y Llys bod Elfed wedi gweithredu ar yr addewid hyn ac wedi dioddef niwed ariannol fel canlyniad a oedd yn cynnwys y gwaith a wnaed ganddo wrth redeg y fferm a\u2019r costau sylweddol a dalodd dros nifer o flynyddoedd a oedd wedi gwneud mor ewyllysgar gan iddo gredu y byddai\u2019r tir fferm yn berchen iddo wedi dyddiau ei Dad. \u00a0Yn ogystal, dioddefodd Elfed niwed anariannol hefyd wrth iddo weithio oriau hir iawn heb wyliau, ac wrth wneud hynny, aberthodd peth o\u2019i fywyd teuluol.<\/p>\n
<\/p>\n
Datganodd y Llys bod Elfed yn bendant wedi gweithredu ar yr addewid a wnaed iddo dros y blynyddoedd gan ei Dad a\u2019i fod wedi gweithredu i\u2019w anfantais, ac o ganlyniad sefydlwyd Estopel Perchnogol ac felly hyd yn oed pe byddai\u2019r Ewyllys a oedd yn cael ei herio\u2019n ddilys, byddai\u2019r tir fferm serch hynny\u2019n destun i hawliad Estopel Perchnogol a dylai gael ei drosglwyddo\u2019n llwyr i yst\u00e2d Elfed.<\/p>\n
<\/p>\n
Wrth gymryd cyfarwyddiadau gan Gleient h\u0177n ynghylch paratoi Ewyllys, rhaid i Gyfreithwyr ystyried p\u2019un ai bod gan y Cleient allu meddyliol i roi\u2019r cyfarwyddiadau, a\u2019n dilyn hynny arwyddo Ewyllys newydd. Mae yna ddyletswydd arnynt nid yn unig i wneud asesiad eu hunain drwy drafodaethau gyda\u2019r Cleient ond hefyd i gaffael cyngor meddygol arbenigol. Dylid nodi fodd bynnag, yng ngolau\u2019r achos hyn, dylai pob unigolyn proffesiynol sydd ynghlwm \u00e2\u2019r achos gaffael dealltwriaeth glir o gyfarwyddiadau\u2019r Cleient a\u2019r rheswm tu \u00f4l fath gyfarwyddiadau fel rhan o\u2019u hasesiad, ac wrth godi cwestiynau gyda\u2019r cleient, nid yw\u2019r arbenigwyr profesiynol yn busnesu i faterion preifat y Cleient ond gwneud eu dyletswydd er mwyn sicrhau nad yw\u2019r Ewyllys yn cael ei annilysu yn y dyfodol.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Yn ddiweddar, gwnaeth yr Uchel Lys ddyfarniad yn achos Hughes v Pritchard ac eraill [2021] EWHC 1580 (Ch) a oedd yn ymwneud \u00e2 dilysrwydd Ewyllys o ganlyniad i anallu meddyliol…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-8219","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized-cy"],"acf":[],"yoast_head":"\n